مکرومه بافی یکی از هنرهای دستی است که با گره زدن رشته های نخ انجام می شود. مدتی است که در میان محصولات هنری دست ساز، زیورآلاتی قابل توجه را که با همین هنر تولید می شوند مشاهده می کنیم. ترکیب گره ها و رنگ نخ ها چنان می تواند خیال انگیز باشد که از متریال ساده ای مانند نخ و گره های معمولی می توان آثاری ارزشمند و تحسین برانگیز خلق کرد. اگر شما هم جذب این زیورآلات بی نظیر شده اید و آرزو می کردید کاش می توانستید خودتان چنین زیورآلاتی را درست کنید، این آموزش را قدم به قدم اجرا کنید.

در این آموزش به ساخت گوشواره های جذاب با فرم زیورآلات هندی می پردازیم؛ برای ساخت این گوشواره ترکیبی از تکنیک زیورآلات مفتول و میکرو مکرومه را اجرا می کنیم.

وسایل مورد نیاز:

  • مفتول برنجی ضخیم و نازک
  • منجوق طلایی درشت
  • نخ مکرومه بسیار نازک (نخ دستبند نیز نامیده می شود)
  • قلاب گوشواره ۲ عدد
  • حلقه درشت ۲ عدد
  • حلقه کوچک ۴ عدد
  • سنگ یا مهره کریستالی اشکی، در دو رنگ؛ از هر رنگ ۲ عدد
  • زنجیر استیل طلایی ریز بافت

ابزار مورد نیاز:

  • پنس
  • چکش و صفحه ضربه گیر (یا یک سنگ)
  • خط کش یا متر
  • هویه
  • چسب قطره ای
  • انبرهای؛ دم باریک، دم گرد، دم صاف و سیم چین

 

مراحل ساخت:

*توجه: مقادیری که در تصاویر مشاهده می شود به اینچ بوده که در ترجمه به سانتیمتر برگردان شده است.

از مفتول برنجی قطعاتی با طول های ۹ و ۶/۵ سانتیمتر، و از هر کدام ۲ عدد، جدا می کنیم. قطع کردن مفتول حتما باید با سیم چین انجام شود تا سطح مقطع مفتول ها صاف باشد.

به کمک دم گرد دو انتهای همه مفتول ها را گرد کنید. دقت کنید تا جهت چرخش مفتول در یک طرف آن قرینه طرف دیگر باشد، دو سر مفتول را باید به سمت داخل و در یک جهت گرد نمایید. درست مطابق تصویر زیر.

حالا باید مفتول ها را به شکل U در بیاوریم. برای این منظور، مطابق تصویر مفتول را از دو سر آن به صورت افقی نگه دارید، و با دو انگشت وسط مفتول را به طرف پایین فشار دهید. دقت داشته باشید جهت خم شدن طوری باشد که حلقه ها بیرون قرار بگیرند.

این کار را برای هر چهار مفتول تکرار کنید. مفتول برنج با خلوص زیاد خاصیت انعطاف پذیری بالایی دارد. از طرفی مثل مفتول آلومینیوم هم خیلی نرم نیست که به راحتی بشکند. از این جهت به آرامی و با حوصله مفتول ها را فرم دهید تا فرم تقریبا یکسانی داشته باشند.

در این مرحله می خواهیم با یک تکنیک بسیار ساده هم فرم زیباتری به مفتول برنج بدهیم، هم به مقاومت آن را در برابر تغییر فرم، اضافه کنیم. برای این منظور مفتول برنج را باید پرس کرد تا اندازه ای پهن شود. بعد از پهن کردن،  تغییر فرم دادن مفتول برنج تقریبا ناممکن است از اینرو قبل از له کردن مفتول، از فرم آن مطمئن شوید.

مفتول برنج را به دو روش می توان پهن کرد؛ یا با چکش می باید مفتول را روی سطح مخصوص چکش کاری (اگر دسترسی ندارید یک تکه سنگ مرمر صاف) گذاشته و با چکش به آرامی ضربه بزنید. راه دیگر این است که مفتول را کم کم بین دو دم انبر دم صاف قرار داده و محکم فشار دهید.

هر چهار مفتول را صاف کنید. قسمت حلقه ها و حدود چند میلیمتر بعد از آن نیاز به صاف شدن ندارد.

یک جفت مفتول U شکل کوچک و بزرگ را روی یکدیگر قرار دهید. حلقه ها باید کامل روی هم قرار بگیرند و فاصله دو حلقه هر مفتول باید مساوی و حدودا برابر با ۲ سانتیمتر باشد.

از زنجیر استیل دو قطعه به طول حداقل  ۲/۵ سانتیمتر جدا می کنیم. تعداد حلقه های هر قطعه باید فرد باشد. قلاب گوشواره را به وسیله یک حلقه کوچک به حلقه میانی زنجیر متصل می کنیم.

تا اینجا تقریبا تمام بخش های مربوط به مفتول و قطعات فلزی را انجام دادیم.

حالا نوبت به کار با نخ و بافت میکرو مکرومه است. از مفتول U شکل بزرگ شروع می کنیم. یک تکه نخ را به طول ۸۰ سانتیمتر جدا می کنیم. گره ای که می خواهیم گوشواره را به آن ببافیم در دو مرحله ایجاد می شود. برای نیمه اول گره  یک سر مفتول را در وسط نخ قرار می دهیم، نخ سمت چپ را به شکل علامت کوچکتر ریاضی > از روی مفتول عبور دهیم.

نخ سمت راست را روی نخ چپ بگذاریم، به کمک پنس نخ راست را از میان حلقه ایجاد شده بیرون بکشیم.

 

به کمک مقدار بسیار کمی از چسب قطره ای نخ را در جای خود محکم کنید. حالا نوبت نیمه دم گره است تا گره کامل شود؛ نخ سمت راست را به شکل علامت بزرگتر ریاضی < از روی مفتول عبور داده و نخ سمت چپ را رویش قرار دهید.

به کمک پنس، نخ سمت چپ را گرفته و از داخل حلقه ایجاد شده عبور دهید. اگر تصاویر را به دقت دنبال کنید توضیحات بسیار واضح و قابل فهم تر می شود.

این گره دو مرحله ای یا دوقلو را یک بار دیگر تکرار کنید تا گره کامل داشته باشیم. سپس ۱۴ عدد منجوق طلایی را نخ کنید و انتهای نخ را مسدود کنید تا منجوق ها در نیایند.

مجددا مفتول U شکل را مطابق تصویر زیر در دست بگیرید. گره های دوقلو را به همان ترتیبی که در ابتدا اجرا کردیم انجام دهید. تنها تفاوت این است که اینبار در نیمه اول گره یک منجوق را همراه با گره نگه می داریم.

نیمه دوم گره را نیز انجام دهید و یک گره دوقلو (یک گره با هر دو نیمه) را بدون قرار گرفتن منجوق انجام دهید. این کار را ادامه دهید تا ۷ گره دوقلو با منجوق به دور مفتول ایجاد شود و بین هر گره منجوق دار یک گره دوقلوی بدون منجوق قرار بگیرد.

در قسمت وسط کمان U شکل به جای یک گره دوقلوی بدون منجوق، ۳ عدد گره دوقلو اجرا کنید. در این قسمت قرار است سنگ های اشکی را آویز کنیم. سپس نیمه دوم گوشواره را مشابه نیمه دیگر با ۷ گره منجوق دار و ۷ گره بدون منجوق اجرا کنید. انتهای نخ را با هویه قطع کنید و با چسب بچسبانید. درست مانند نقطه شروه کار.

مفتول U شکل کوچک را نیز با نخ رنگ دیگر، با ۱۲ گره دوقلوی منجوق دار تکمیل نمایید. ابتدا و انتهای بافت باید یک گره دوقلوی بدون منجوق قرار بگیرد.

دو مفتول U شکل بزرگ و کوچک را روی هم قرار دهید تا حلقه ها روی هم قرار بگیرند، سپس دو طرف زنجیر بالای گوشواره را با حلقه کوچک به حلقه های مفتول ها متصل کنید.

در تصویر زیر به روشنی روند این کار را می توانید مشاهده نمایید؛

گوشواره تقریبا آماده است. تنها قسمت باقی مانده آویزهای اشکی است.

مفتول برنجی نازک را به طول ۱۲ سانتیمتر جدا کرده، از مهره اشکی رد کرده و از وسط تا کنید.

یکی از دو سر مفتول را در فاصله چند میلیمتری بالای سنگ اشکی به دم گرد حلقه کنید به طوری که به دور نیمه دیگر مفتول بپیچد.

پیچیدن را تا اتمام مفتول ادامه دهید.

اضافی مفتول دیگر را با سیم چین قطع کنید.

تمام اشک ها را به همین روش آماده کنید، یک سنگ اشکی را به کمک حلقه به پایین گوشواره و دیگری را با یک تکه زنجیر استیل به بالای گوشواره، درست زیر قلاب گوشواره آویز کنید.

این کار را با دم گرد یا دم صاف انجام دهید تا مفتول ها آسیب نبینند.

گوشواره هندی دلفریب شما آماده شده است.

 

من همیشه گفته ام، گوشواره ها لزوما نباید دوقلو باشند، بلکه می توانند فقط خواهر هم باشند؛ به این معنی که می توانید لنگه دیگه گوشواره را با تغییر جای رنگ نخ ها و سنگ ها بسازید. به این صورت دو لنگه گوشواره در عین هماهنگی مکمل یکدیگر نیز هستند.

این گوشواره های فول العاده را در رنگ های جذاب و دلفریب بسازید؛ می توانید آنها را هدیه دهید، برای دلخوشی خودتان بسازید و یا حتی در کسب و کار هنری خود به دوستداران محصولات دست ساخت عرضه دارید.

The following two tabs change content below.
بنفشه قلیزاده (متولد ۴ تیر ۱۳۶۶ در رشت)، فارغ التحصیل رشته معماری است. علاقه همیشگی وی به هنر باعث شد تا پس از اتمام تحصیلات آکادمیک، در زمینه ساخت مجسمه شروع به فعالیت نماید. وی در فروردین ۱۳۹۴ با مشارکت علیرضا عابدی مجموعه من و هنر را تاسیس نمود و هم اکنون در زمینه تولید زیورآلات تحت برند Violet Handmade و برگزاری نمایشگاه صنایع دستی من و هنر فعالیت می کند.